TÜPLÜ BİRLEŞİM SİSTEMLERİ - (NMB) HAKKINDA SORULANLAR

Mühendislik

1. Birleşimlerde hangi farklı donatı çapları kullanılabilir ?

-Genel olarak NMB manşonları ile, tasarımdaki donatı veya daha küçük donatılar birleştirilebilir. Örneğin, #11 U-X manşonuna #11 in yanısıra, daha küçük #10, #9, #8, # 7 vb. donatılar da eklenebilir. Dikkat : Bir donatının min. ankraj boyu, donatı çapına göre değil, manşon çapına göre belirlenir. Donatıdan iki çap daha büyük manşon seçilmesi önerilir. Örneğin; #7, #8 ve #9 donatılarını birleştirmek için #9 U-X manşonu kullanılabilir.

2. Tip 1 ve 2 manşonu arasında ne fark vardır ?

-Tip 1 mekanik birleşimleri, birleşen donatıların akma dayanımından en az 1.25 kat (% 125) daha yüksek çekme ve basınç dayanımına sahip manşonlu birleşimdir.Tip 2’nin tanımı ise, esas alınan Standarda göre değişir.

-Tip 2 mekanik birleşimleri, ACI 318-11 Bölüm 21.1.6.1’e göre, birleşen donatıların akma dayanımından en az 1.25 kat (% 125) daha yüksek çekme ve basınç dayanımına sahip manşonlu birleşimdir. Aynı zamanda ASTM A615’e göre birleşim, donatının akma dayanımının 1.5 katı (% 150) daha yüksek bir çekme dayanımına sahip olacaktır.

-Tip 2 mekanik birleşimleri, UBC-97 Bölüm 1921.2.6.1.2’e göre, birleşen donatıların kopma dayanımının en az % 95’ini sağladığı veya akma dayanımının en az % 160’ı dayanıma sahip olduğu manşonlu birleşimdir. Ayrıca ICBO Evaluation Service’in AC133 Uygunluk Kriterlerine göre birleşim, tersinir yükleme testini sağlar. NMB Tip 2 mekanik birleşimlerinin özellikleri ESR-3433 Değerlendirme Raporu’nda (Link) detaylı olarak incelenmiştir.

3. Tip 2’ye ihtiyacım var mı ?

-ACI 318 Building Design Code 21.Bölüm’e göre; yapı, sismik açıdan çok aktif bir bölgede yer alıyor ve manşonlu birleşim, plastik mafsal oluşma bölgesinde yer alıyor ise kullanılacak tek manşon tipi Tip 2’dir.

4. Tip 2 şartlarını sağlayan NMB manşonu farklı bir manşon mudur ?

- Hayır, manşon tipi diğer NMB manşonları ile aynı. Tek farklılık, ACI 318-11’e göre; dolgu harcının min. basınç dayanımı, Tip 1’de 45 MPa iken (125%), Tip 2 için 65 MPa (%150)’dır.

5. Tip 2 için kendim bir harç tasarlayabilir miyim ?

-Hayır, NMB manşonları için kullanılacak belgelendirilmiş tek harç tipi SS harcı’dır. SS harcı, 28 günde min. 86 MPa basınç dayanımı (75 MPa) kazanacak şekilde tasarlanmıştır, karışımın hazırlanma şekli de dökümanlarda verilmiştir.

6. NMB Birleşimi yukarıdan aşağı birleşimlerde kullanabilir miyim ?

- Evet, bu birleşim Önden Harç Uygulaması (Pre-Grout) olarak isimlendirilir. Manşon yuvası, üstten ön üretimli eleman oturtulmadan hemen önce harç ile doldurulur. Böylece, gizli birleşimli estetik çözüm sunulur. Ancak, dolgu harcı montaj sonrası uygulanmak istenirse (Post-Grout); geniş uca yerleştirilen 14 mm PVC tüp vasıtası ile harcı enjekte edebilirsiniz. Ancak enjeksiyona başlamadan önce, PVC boruyu birleştirdiğiniz 22 mm uçtan harcın sızmayacağından emin olmalısınız.

7. Manşonları şaşırtmalı olarak yerleştirmem gerekli mi ?

-Hayır, manşonların şaşırtmalı yerleşimine genellikle gerek yoktur. Birleşimin dört tarafında şaşırtmalı manşon uygulaması pratik de değildir. 33 yıldan bu yana yapılan pek çok test ile de kanıtlandığı üzere böyle bir uygulamaya gerek yoktur. Ayrıca, ACI 318 Bölüm 21’de şaşırtmalı manşonlu birleşim tanımlanmasına karşılık, ACI Committee 349 “Code Requirements for Nuclear Safety Related Concrete” Yönetmeliği esas alındığında bu uygulamaya gerek olmadığı görülür.

8. Manşonları ne kadar ara ile yerleştirebilirim ?

-Boyuna donatı yerleşimine benzerdir. NMB birleşimleri arasındaki aralık, beton içerisindeki agreganın yerleşebilmesi açısından, min. 2.5 cm olmalıdır.

9. NMB manşonu dışındaki pas payı kaç cm olmalıdır ?

-NMB birleşim için pas payı, dış ortam koşulları açısından, betonarme yapıdaki boyuna donatılara benzer biçimde değerlendirilir.

10. Manşona birleşecek boyuna donatının ankraj (kenetlenme) boyu ne kadardır ?

-NMB manşonunun boyu, donatı boyunun bir parçası olarak düşünülür.

11. NMB manşonları epoksi kaplanmış olarak uygulanabilir mi ?

-Evet, NMB manşonu dış taraftan epoksi kaplanmış olarak kullanılabilir. (Düzeltilmiş sorunun cevabı)

12. NMB manşonu daldırma sıcak galvaniz ile kaplanabiir mi ?

-Hayır, galvaniz (çinko) kaplama sadece dış yüzeye uygulanır, galvanizli manşonlar mevcuttur.

Satış ve Temin

1. Sipariş ve kullanım şekli hakkında nereden bilgi alabilirim ?

-SSNA, NMB Manşonlu Birleşimler konusunda, alıcı ve tedarikçilere yönelik inşaat/montaj şekli ve kullanılacak harç tipi için bu Sipariş Rehberi’ni hazırlamıştır. +90 (212) 446 34 50 ’i arayın veya info@uniteknik.com’e email atın.

3. Kauçuk tıkaç (RP) ile manşon sabitleyici kauçuğu (SR) arasında ne fark vardır ?

-Kauçuk Tıkaç (RP), manşonun dar ucuna uygun standart bir aksesuardır, atölyede manşona kenetlenen donatı etrafında sızdırmazlık sağlar. Sabitleyicinin kauçuk birimi (SR), Manşon Sabitleyicinin (STR-CT) (kelebek somun veya pim) bir parçasıdır. Manşonun geniş ucunda olup, manşonun oynamasını engeller. Eğer daha fazla kauçuk gerekirse Tıkaç mı yoksa Manşon Sabitleyicinin mi bir parçası olduğu belirtilmelidir.

4. Manşonun dışında başka hangi malzemeler gerekli ?

-Uygulamaya bağlıdır. Manşonlar ön üretimli elemanın alt tarafına gömülü ise (birleşime bakan taraf) sonradan harç uygulaması (Post-Grout) için, PVC tüplere ihtiyacınız olacaktır. Ayrıca manşon için geniş uç kısmında bir Sabitleyici (STR-CT, kelebek somun veya pim) gerekli. Sahada montajı yapacak elemanlar için SS harcı, karıştırıcı ve bir el pompası da gerekli. Özel bir uygulamada bize danışabilirsiniz. Lütfen NMB Şipariş Rehberi sayfasına bakınız.

5. Teslimat nasıl olacak ?

-Nevada ve Pennsylvania’da stok ambarlarımız var. Siparişlerin çoğu bir hafta içinde tıra yüklenir.

Üretim

1. Harcı pompalamak için esnek bir tüp de kullanabilir miyiz ?

-Esnek tüp önerilmez, çünkü harç ekibi tapalı ağızları temizleyecektir. Çubuk sokarak veya hafifçe oyarak düz bir tüpü temizlemek kolaydır. Esnek tüp kullanmak zorunda kalırsanız, iç kısmın pürüzsüz olduğundan ve pompalama sırasında kırılmayacak kadar rijitliği olduğundan emin olun. Sahaya nakliyat öncesi, atölyede tüm tüpleri kontrol edin. Montaj aşamasına gelmeden, şantiye ekibi tüpleri tır üzerinde kontrol etmelidir.

2. PVC tüp manşona nasıl bağlanır ?

-Tüp ucunu sızdırmaz hale getirmek için, PVC boruların birleşiminde kullanılan çimento tercih edilir. Boyu 15 cm’den kısa ise, elektrik bandı veya sızdırmaz band da sarabilirsiniz.

3. Manşon Sabitleyici (STR-CT) ne kadar sıkılmalıdır ?

- Manşon elle döndürülemeyecek ölçüde, manşon sabitleyici (kelebek somun vb) ile yeteri kadar sıkıştırılmalıdır. Fazlası sorun değildir, ancak Sabitleyici zamanla yalama olur. Gece kür sırasında kauçuğun ömrünü uzatmak için kam’ı serbest bırakmanız önerilir.

4. Manşon içine donatı ankrajının yeterli olduğunu nasıl anlarım ?

-NMB manşonlarının iç kısmında, donatının daha fazla gitmesini engelleyen birim mevcuttur. Kılavuz bir tüp ile donatının işaretlenmesi tavsiye edilir. Böylece, harç dökümü öncesi kauçuk tıkacın (RP) hemen dışında işaret görünecektir.

5. #11U-X tipi manşon ile #9 (29 mm) donatı birleştiriyorsak, önlem almak gerekir mi ?

-Kauçuk tıkacı sızdırmazlık açısından kontrol edin. Sızdırmaz band veya tel ile tıkacın sıkı ve sızdırmaz olmasını sağlayın. Manşon içine donatı ankrajının tam olduğundan emin olunuz (Bkz. Yukarıdaki cevap).

6. NMB birleşimi içine giren donatının fazlasını nasıl kesebilirim ?

-Birleşime giren donatının ucu testere, makas veya şalümo ile kesilebilir.

7. Birleşimler için gerekli bazı malzemeler kaybolursa ne yapacağız ?

-O malzemeler ayrı olarak yeniden sipariş edilebilir. Kauçuk tıkacı kaybettiyseniz, acil durumda, köpük tüp izolasyon malzemesinden bir halka çıkartın, manşon ile donatının birleştiği yerde sızdırmaz bant ile birlikte sarın. Kullanıcı El Kitabı’ndan #18U manşonu için izlenecek işlem sırasına bakın. Sızdırmaz bant harç tüplerinin kafasına da sarılabilir. Bir harç temizleyici de şantiyede bulundurulmalıdır.

Uygulama

1. Temelden gelen donatının filiz boyu kısa. Ne yapmalıyım ?

-Kısa çubuğun üzerine kısa bir donatı parçası veya küçük somun kaynaklayarak boyunu uygun hale getirin.

2. Kirişte donatının filiz boyu çok kısa. Ne yapabilirim ?

- Donatı, doğru pozisyonundan en fazla bir donatı çapı kadar sapmışsa; hareket ettirmek istediğiniz tarafta donatı çapına benzer bir delik açınız; donatıyı tabanda doğru pozisyonda olacak şekilde eğin ve doğru pozisyonda kalabilmesi için bir çelik kama yerleştirin. Sonra, donatıyı geriye, kama ile belirlenmiş düşey eksene doğru eğiniz. Kamanın çevresine epoksi veya dolgu harcı doldurunuz.

Donatı, doğru pozisyonundan bir donatı çapından fazla sapmışsa; kesin, delik açın ve doğru pozisyonda epoksi ile yeni bir donatı ekin. Bunun için, donatının kopma dayanımını sağlayacak bir epoksi ankraj sistemi seçin.

3. SS Harcının® yanısıra başka bir harç da kullanabilir miyim ?

-Hayır.

4. SS Harcı® ne kadar hızla dayanım kazanır ?

- Ortam sıcaklığına bağlıdır. 27 MPa dayanım elde edildiğinde geçici destek sistemi kaldırılabilir. Gece ve gündüz 21oC ‘de kür sonucunda, destek 1 günde kaldırılabilir. Çok soğuk hava koşullarında, ortamda ısıtıcı kullanılarak, gece ve gündüz 10oC ‘ın üzerinde kalınmalıdır.

5. Yüksek pompa basınçları gerekli mi ?

-Hayır, bir el pompası yeterlidir. Kenrich GP-2HD/SS modelini tavsiye ederiz. SS harcı ile performansı iyidir ve şantiyedeki diğer tüm harç uygulamaları için de kullanılabilir. SSNA, ufak çaplı montajlar için bir el pompası da temin edebilir. Küçük veya ulaşımı zor işler için basit, dayanıklı, dalgıç tipi bir pompa ile; 9U-X tipi manşonlu birleşimlere kadar harç enjeksiyonu yapılabilir.

Kalite Kontrol Testleri

1. Şantiyede nasıl bir kalite kontrol düzeni oluşturulmalıdır ?

-ICC ESR-3433 raporunda kalitenin kontrolun gerekli olduğu ifade edilmiştir. Bir teknisyen, donatı kenetlenme boylarının, Kullanıcı El Kitabı’ndaki talimatlara uygun olup olmadığını kontrol etmelidir. Ayrıca teknisyen; harcın doğru hazırlanıp hazırlanmadığını, manşonun alt deliğinden harç döküm işlemini, maşonun tam doldurulup dolmadığını izleyerek kontrol etmelidir. Ayrıca dökülen harçtan 5 cm lik küp numuneler alarak destekleri kaldırabilmek için erken basınç dayanımı ve 28 gündeki basınç dayanımına bakmalıdır.

2. Numune almak için plastik küp kalıplar kullanılabilir mi ?

- Hayır, ağır çelik veya pirinç kalıplar kullanılmalıdır.

3. Laboratuvar, beton silindir numuneler için kullandığı test cihazlarını küp numuneler için de kullanabilir mi ?

-Hayır, basınç test cihazı 5 cm’lik küpler ile deneye uygun hale getirilmelidir. 28 günde 95 MPa ve daha yüksek basınç dayanımları elde edilecektir, ASTM yönergeleri dikkatle izlenmelidir.

4. Manşon yuvasının harç ile tamamen dolup dolmadığını nasıl anlarım ?

Sonradan yapılan standart harç uygulamalarında (Post-Grout); harç alt ağızdan basılır, üstteki ağızdan çıkmalıdır. Yandan bir kaç hafif vuruş ile manşonun boşluksuz olması, havanın dışarı kaçması sağlanır. Üst ağızdan pürüzsüz ve kesintisiz akış başladığında pompalama işlemi durdurulur ve bir tapa takılır. Hemen sonra, enjeksiyon ağzı aşağı uçtan da dışarı çekilir, o ağza da tapa takılır. Harç uygulaması önceden yapılıyorsa (Pre-Grout); manşon yuvasına, yuvanın harç ile dolu olup olmadığına bakınız. Harcın yüzeyi bir şekilde sertleşmeye başlamışsa, bir tel ile karıştırın, böylece dipteki havayı da çıkartmış olursunuz.

5. Manşonun dayanımını nasıl bileceğim ?

-NMB birleşimin performansı, donatıların ankraj boyu ve SS dolgu harcının basınç dayanımı ile ilişkilidir. Bu parametreler arasındaki ilişkiler ile ilgili tablolar ve veriler mevcuttur. Donatılar, min. ankraj boyunu; harç ise min. basınç dayanımını sağladığı sürece, manşon kendisinden beklenen performansı sergileyecektir.